Bijeenkomst ‘Competent samenwerken in de publieke dienstverlening’
Dr Pieterjan van Delden bij VSDG
Quotes tijdens seminar
Zie ook de powerpointpresentatie: http://www.vsdg.nl/files/091210-vsdg-vandelden.ppt
De keuze voor dit onderwerp
"In de praktijk kwam ik wel literatuur tegen over dit onderwerp, maar dit was vooral ‘how to?’, dat wil zeggen lijstjes over hoe samen te werken. Echter het samenwerken mislukt vaak en dan is er vervolgens niets te vinden over wat dan te doen. Daarnaast is er op het moment in diverse maatschappelijke ketens een trend om samen te werken, wat een logisch vervolg is op de overspecialisatie in het publieke domein."
Analyse van geslaagde en mislukte casuïstiek
"Allereerst blijkt dat veel samenwerking in de bedenkfase blijft hangen (intentionele euforie) en dat het hebben van een akkoord, convenant, budget nauwelijks resultaatvoorspellend is. Samenwerken gaat het beste als mensen al heel lang met elkaar werken. Daarnaast blijkt dat als de (tijds)druk van buitenaf groot is, het samenwerken vaak niet lukt. Om het samenwerken te laten lukken moeten er verder ‘trekkers’ zijn die zich er echt hard voor maken. En plannen die gemaakt worden moeten hands-on zijn."
Breekpunten in het proces
"In het proces van samenwerking treed er vaak op twee punten stagnatie op. Allereerst in de fase tussen het bedenken en het doen: er wordt wel over samenwerking gepraat, maar er wordt niet daadwerkelijk samen gewerkt. Dit noem ik schijnsamenwerking. Daarna is ook ‘eilandsamenwerking’ een gevaar: er wordt dan slechts beperkt samengewerkt. Vaak wel tussen professionals maar niet tussen hele organisaties."
Doen belangen ertoe?
"Belangen spelen zeker mee. Denk aan vragen als ‘wat heb ik eraan?’, ‘raak ik hierdoor geen cliënten kwijt?’ en ‘moeten we hierdoor inkrimpen?’. Bij de verkeerde antwoorden op die impliciete vragen kan ook schijnsamenwerking en eilandsamenwerking ontstaan."
De ‘agenda’ voor samenwerken
Belangrijk op de agenda voor samenwerken is:
- zoveel mogelijk voortbouwen op bestaande samenwerking
- maatschappelijke visie op lange termijn, concrete opdrachten op korte termijn
- creëren van uitvoeringsteams
- pionierskwaliteit bij meeste deelnemende personen
- belangen hanteren, soms escaleren, stabiliseren (‘rust’)
- bestuursstructuur uitvoering laten steunen
De competenties voor samenwerken
Professionals:
- Senioriteit in het vak, flexibiliteit
- Pioniersgeest, lef, ‘bending the rules’
- Plezier in samenwerking, ‘sociaal dier’
- Pragmatisme, ‘als het maar werkt’
- Constructief in conflicten
Leidinggevenden:
- Greep op eigen organisatie
- Maatschappelijk verantwoordelijkheidsgevoel
- Plezier in samenwerking, ‘sociaal dier’
- Nieuwe kansen zoeken, innovatief
- Open in knelpunten en onderhandelingen